Tạo mã QR

Lịch sử mã QR

Mã QR được phát minh năm 1994 bởi Masahiro Hara tại Denso Wave — một công ty con của Toyota — với mục đích ban đầu là theo dõi linh kiện ô tô trên dây chuyền lắp ráp. "QR" là viết tắt của Quick Response (Phản hồi nhanh), mục tiêu thiết kế là giải mã trong chưa đầy một phần mười giây.

Denso Wave công bố định dạng này miễn phí bản quyền năm 1999. Chuẩn quốc tế ISO/IEC 18004 quy định đặc tả kỹ thuật đầy đủ. Ngày nay, smartphone có thể quét mã QR trực tiếp qua ứng dụng camera mà không cần ứng dụng quét riêng.

Cấu trúc mã QR

Mã QR là ma trận hai chiều gồm các ô vuông đen trắng (module). Ba hình vuông lớn ở góc là finder pattern — giúp máy quét nhận diện vị trí và hướng bất kể góc xoay hay phối cảnh. Timing pattern (hàng module đen trắng xen kẽ) xác định lưới tọa độ. Format strip mã hóa mức sửa lỗi và mask pattern đang sử dụng.

Dữ liệu thực được mã hóa theo một trong bốn chế độ:

• Numeric — chỉ chữ số, compact nhất.
• Alphanumeric — chữ hoa, chữ số và một số ký tự đặc biệt.
• Byte — byte thô; tool mặc định dùng UTF-8 để hỗ trợ Unicode đầy đủ.
• Kanji — mã hóa compact cho ký tự hai byte tiếng Nhật.

Với URL và text thông thường, Byte mode với UTF-8 là lựa chọn an toàn nhất.

Các mức sửa lỗi (Error Correction Level)

Reed-Solomon error correction là một trong những tính năng thông minh nhất của mã QR. Bạn chọn đánh đổi giữa dung lượng và khả năng phục hồi:

| Mức | Khả năng phục hồi | Trường hợp dùng | |-----|------------------|-----------------| | L (Low) | ~7% module bị hỏng | Màn hình kỹ thuật số, in ấn hoàn hảo | | M (Medium) | ~15% | Đa năng, vé, poster | | Q (Quartile) | ~25% | Nhãn công nghiệp, bề mặt dễ mài mòn | | H (High) | ~30% | Chèn logo, bề mặt bẩn, che một phần |

Mức sửa lỗi cao hơn đồng nghĩa nhiều dữ liệu dư thừa hơn, dẫn đến kích thước vật lý lớn hơn với cùng payload. Nếu bạn chèn logo vào trung tâm mã QR — kỹ thuật branding phổ biến — hãy dùng H để logo che các module dữ liệu mà máy đọc vẫn có thể phục hồi được.

Định dạng payload chuẩn

URL — chỉ cần URL đầy đủ có protocol:

https://example.com/promo?ref=qr

Wi-Fi network — Android và iOS nhận diện tự động:

WIFI:T:WPA;S:TenMang;P:MatKhau;;

T là loại bảo mật (WPA, WEP, hoặc nopass), S là SSID, P là mật khẩu. Kết thúc bằng hai dấu chấm phẩy. Escape các ký tự ;, ,, ", \ bằng backslash nếu chúng xuất hiện trong SSID hoặc mật khẩu.

vCard 3.0 — thẻ liên lạc tương thích iOS và Android:

BEGIN:VCARD
VERSION:3.0
FN:Nguyen Van A
ORG:Cong Ty ABC
TEL;TYPE=CELL:+84-900-000-000
EMAIL:[email protected]
END:VCARD

Email:

mailto:[email protected]?subject=Xin%20chao&body=Noi%20dung

Ràng buộc kích thước, độ tương phản và quiet zone

Kích thước tối thiểu. Mã QR in nhỏ hơn ~2 cm × 2 cm bắt đầu fail trên camera smartphone tầm trung.

Độ tương phản. Tiêu chuẩn yêu cầu tỷ lệ độ sáng tối thiểu 4:1 giữa module tối và sáng — đen trên trắng là lý tưởng. Mã QR màu với foreground pastel trên nền sáng thường fail. Nếu dùng màu tùy chỉnh, test trên nhiều dòng điện thoại khác nhau.

Quiet zone. Mỗi mã QR cần viền trắng ít nhất 4 module ở tất cả các cạnh. Cắt bỏ viền này và máy quét không thể tìm thấy finder pattern. Tool tự động thêm margin này trong cả PNG và SVG.

PNG hay SVG?

PNG là định dạng raster — lưới pixel cố định ở một độ phân giải nhất định.

• Tốt cho: email, ứng dụng nhắn tin, thẻ <img> trên web với kích thước hiển thị cố định.
• Giới hạn: phóng to sẽ bị mờ. Export ở 2× hoặc 3× kích thước hiển thị dự kiến để sắc nét trên màn hình retina.

SVG là định dạng vector — mô tả bằng đường toán học, render sắc nét ở mọi kích thước.

• Tốt cho: in ấn (name card, biển hiệu, quà tặng in ấn), nhúng vào CSS, logo.
• Giới hạn: một số email client cũ không render inline SVG; dùng PNG cho email.

Khi kiểm soát được toàn bộ use case, SVG là lựa chọn chuyên nghiệp. Khi chia sẻ cho người nhận không rõ, PNG an toàn hơn.

Sử dụng thư viện qrcode

Tool này được xây dựng trên package qrcode. Nếu bạn cần generate mã QR theo lập trình:

import QRCode from 'qrcode';

// Generate SVG string
const svg = await QRCode.toString('https://example.com', {
  type: 'svg',
  errorCorrectionLevel: 'H',
  color: { dark: '#1a1a1a', light: '#ffffff' },
  margin: 4,
});

// Generate PNG data URL
const dataUrl = await QRCode.toDataURL('https://example.com', {
  type: 'image/png',
  width: 400,
  errorCorrectionLevel: 'M',
});

Quyền riêng tư

Toàn bộ quá trình tạo QR chạy cục bộ trên trình duyệt. URL, mật khẩu Wi-Fi và dữ liệu liên lạc của bạn không bao giờ được gửi lên server.

Nên chọn mức sửa lỗi nào?

Dùng L cho màn hình kỹ thuật số hoặc bản in sạch không bị che khuất. Dùng M cho tài liệu in đa năng — đây là điểm cân bằng tốt nhất. Dùng Q hoặc H khi bề mặt có thể bị bẩn, mài mòn, hoặc khi bạn chèn logo vào giữa. Mức cao hơn thêm nhiều module dự phòng cho phép máy quét phục hồi đến 30% dữ liệu bị hỏng, nhưng cũng làm mã lớn hơn với cùng payload.

Có thể chèn logo vào giữa mã QR không?

Được — đây là kỹ thuật branding phổ biến. Đặt mức sửa lỗi H (30% khả năng phục hồi) trước khi thêm logo. Logo không nên che quá 20–25% diện tích mã. Đặt logo ở trung tâm vùng dữ liệu, không che lên ba finder pattern ở góc. Sau khi thêm logo, luôn test quét bằng nhiều thiết bị khác nhau.

Tại sao mã QR màu của tôi không quét được?

Hầu hết các lỗi quét với mã màu là do độ tương phản không đủ. Tiêu chuẩn ISO 18004 khuyến nghị tỷ lệ độ sáng tối thiểu 4:1 giữa module tối và sáng. Foreground pastel trên nền trắng nhạt là lỗi phổ biến nhất. Nên dùng foreground tối trên nền sáng, tránh đảo ngược (sáng trên tối fail trên nhiều máy quét). Sau khi chọn màu, test trong điều kiện nắng trực tiếp và ánh sáng yếu.

Định dạng Wi-Fi QR chính xác là gì?

Format: WIFI:T:WPA;S:TenMang;P:MatKhau;; — T là loại bảo mật (WPA, WEP, hoặc nopass), S là SSID, P là mật khẩu. Kết thúc bằng hai dấu chấm phẩy. Nếu SSID hoặc mật khẩu có ;, ,, ", hoặc \, escape bằng backslash. Ứng dụng camera iOS và Android nhận diện format này mà không cần cài thêm ứng dụng.

Nên export PNG hay SVG?

SVG cho mọi thứ liên quan đến in ấn (name card, biển hiệu, bao bì) — vector, sắc nét ở mọi kích thước. PNG cho chia sẻ kỹ thuật số qua email, app nhắn tin, hoặc trang web với kích thước hiển thị xác định. Khi dùng PNG, export ở 2× hoặc 3× kích thước hiển thị dự kiến để sắc nét trên màn hình retina/HDPI.

Dữ liệu của tôi có được gửi lên server không?

Không. Tạo QR chạy hoàn toàn trên trình duyệt sử dụng thư viện qrcode biên dịch sang JavaScript. Payload nhạy cảm như mật khẩu Wi-Fi, thông tin liên lạc vCard, hoặc URL riêng tư không bao giờ rời khỏi thiết bị của bạn. Mở tab Network của trình duyệt để kiểm tra — không có request nào được gửi đi.

Tại sao mã QR có viền trắng xung quanh?

Đó là quiet zone — viền trắng bắt buộc ít nhất 4 module ở tất cả các cạnh. Không có viền này, máy quét không thể xác định điểm bắt đầu và kết thúc của mã, dẫn đến lỗi quét. Quiet zone được tự động thêm vào trong tất cả các file export. Không crop viền này khi đặt mã QR vào layout in ấn.

Mã QR chứa được tối đa bao nhiêu dữ liệu?

Mã QR Version 40 (lớn nhất, 177×177 module) với mức sửa lỗi L chứa tối đa 7.089 ký tự số, 4.296 ký tự alphanumeric, hoặc 2.953 byte dữ liệu nhị phân. Thực tế, payload dài tạo ra mã dày đặc hơn, khó quét hơn trên điện thoại tầm trung. Nên rút ngắn URL (dùng URL shortener nếu cần) và giữ vCard gọn gàng.